Η ΜΟΝΕΜΒΑΣΙΑ

Πάνω στο βράχο, που προβάλλει επιβλητικά από την ανατολική ακτή της Λακωνικής χερσονήσου, ιδρύθηκε
η πόλη της Μονεμβασίας και ποτέ, στη διάρκεια της μακριάς ιστορίας της, δεν έπαψε να προκαλεί δέος και θαυμασμό σε όσους την αντικρύζουν.

Η ίδρυση του οικισμού έγινε από τους Λακεδαιμονίους, που στα τέλη του 6ου αιώνα εγκατέλειψαν τη Σπάρτη και εγκαταστάθηκαν στο Βράχο, ο μεγάλος άξονας του οποίου έχει κατεύθυνση από τα δυτικά προς τα ανατολικά και μήκος 1500 περίπου μέτρα, με μέγιστο πλάτος 600 και ύψος που δεν ξεπερνάει τα 203 μέτρα.

Η Πάνω Πόλη απλώνεται στο πλάτωμα που βρίσκεται πάνω από τους περιμετρικούς γκρεμούς, ενώ η Κάτω Πόλη βρίσκεται χαμηλά κοντά στη θάλασσα και περιβάλλεται από τα τείχη στις τρεις πλευρές και το βράχο στην τέταρτη. Το σύνολο αναπτύχθηκε σταδιακά σε μια πόλη με σημαντικό λιμάνι και μεγάλη στρατηγική σημασία. Από πολύ νωρίς οι δραστηριότητες των Μονεμβασιωτών συνδέθηκαν στενά με τη θάλασσα και η ναυτική της δύναμη και η μεγάλη ανάπτυξη του εμπορίου, καθώς και τα είδικά προνόμια που τους χορηγήθηκαν, οδήγησαν την πόλη σε εξαιρετική ακμή. Ένα από τα προϊόντα που παρήγαγαν και διακινούσαν τότε οι Μονεμβασιώτες με τα καράβια τους ήταν το περίφημο κρασί, ο «μονεμβάσιος» των Βυζαντινών, η malvasia των Ενετών, το malmsey στον Σαίξπηρ.

Η Μονεμβασία δεν παραδόθηκε με τον υπόλοιπο Μοριά στους Τούρκους το 1460. Μετά από σύντομη παπική κατοχή ετέθη το 1464 υπό βενετική κυριαρχία. Οι Βενετοί όμως την παρέδωσαν στα 1540 μαζί με το Ναύπλιο στους Τούρκους, αλλά την κατέλαβαν και πάλι το 1690, για να την ξαναπαραδώσουν το 1715. Κατά την Επανάσταση του 1821 και με την ίδρυση του Νέου Ελληνικού Κράτους η Μονεμβασία συνέχισε να είναι αξιόλογο λιμάνι. Σταδιακά, μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μεταφέρθηκε το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού στη στεριά στον οικισμό της Γέφυρας και στο Βράχο απέμειναν λίγοι κάτοικοι συνεχίζοντας μια μακριά παράδοση.